آتی سکه



تعریف قراردادهای آتی

قرارداد آتی قراردادی است که فروشنده براساس آن متعهد می­شود در سررسید معین، مقدار معینی از کالای مشخص را به قیمت  مشخص بفروشند و در مقابل طرف دیگر قرارداد متعهد می­شود آن کالا را با آن مشخصات، خریداری نماید. در این قراردادها، برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد می­شوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد می­شوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند و اتاق پایاپای بورس کالا از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هر یک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار طرف دیگر معامله قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سر رسید با هم تسویه کنند.

مشخصات قرارداد آتی سکه بهار آزادی طرح جدید، به شرح زیر است:

آتی2

 

نماد معاملاتی

 هر نماد معاملاتی متشکل از نام کالا، ماه و سال قرارداد است. نمادهای معاملاتی باید به تصویب هیئت پذیرش برسند. نمادهای معاملاتی قراردادهای آتی سکه طلا براساس سال و ماه قرارداد به صورت زیر خواهد بود:

آتی3

 

آتی4                                                                             آتی5

 نمای بازار قراردادهای آتی:

آتی6

 

نمای بازار قراردادهای آتی در سایت بورس کالای ایران به آدرس www.ime.co.ir و همچنین بر روی وب سایت کارگزاری توسعه فردا به آدرس  www.tsstock.ir نیز در دسترس عموم قرار دارد.

  1. کد قرارداد همان نماد معاملاتی هر تابلو می­باشد. در نمای بازار معاملاتی فوق، کد قرارداد آتی، سکه طلا تحویل تیر ماه 1394«GCTR94» می­باشد.
  2. آخرین روز معاملاتی هر قرارداد آتی، که در این نماد 25/04/1393 می­باشد.
  3. اندازه قرارداد، حجم دارایی­ پایه برای هر قرارداد را که در سر رسید قرارداد باید تحویل داده شود، مشخص می­کند. در این نماد اندازه هر قرارداد 10 سکه تمام می­باشد.
  4. طرف تقاضا، که در آن خریداران یا متقاضیان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی- زمانی در صف خرید قرار می­گیرند.
  5. نشان­دهنده­ی تعداد سفارشات خرید در قیمت 10،920،000 می­باشد. در نمای معاملاتی این نماد مشاهده می­کنید که در ابتدای طرف تقاضا 49 سفارش در قیمت 10،920،000( بالا­ترین قیمت) وجود دارد.
  6. نشان­دهنده­ی قیمت سفارشات خرید می­باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده می­کنید که در ابتدای صف خرید، بالاترین قیمت سفارش خرید یعنی 10،920،000ریال قرار دارد.
  7. طرف عرضه، که در آن فروشندگان یا عرضه کنندگان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی- زمانی در صف فروش قرار می­گیرند.
  8. نشان دهنده­ی تعداد سفارشات فروش در قیمت 10،930،000 می­باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده می­کنید در ابتدای صف فروش 8 سفارش فروش به قیمت 10،930،000 ریال ثبت شده است.
  9. نشان دهندۀ قیمت سفارشات فروش می­باشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده می­کنید در ابتدای صف فروش، بالاترین قیمت سفارش فروش یعنی 10،930،000ریال قرار دارد.
  10. قیمت تسویه روز معاملاتی قبل که ملاک انجام تسویه روزانه می­باشد. همان­طور که مشاهده می­کنید قیمت تسویه روز قبل 11،039،478ریال بوده است.
  11. قیمت­های معامله شده همان طور که قابل مشاهده است شامل اولین قیمت معامله انجام شده، بالاترین قیمت معامله انجام شده، پایین­ترین قیمت معامله انجام شده و آخرین قیمت معامله انجام شده است. در قسمت پایین قیمت­های معاملات انجام شده اختلاف این قیمت­ها با قیمت تسویه دیروز را مشاهده می­نمایید که به رنگ قرمز است و نشان دهندۀ کاهش قیمت نسبت به قیمت تسویه روز معاملاتی قبل می­باشد و در صورتی که این قیمت نسبت به قیمت تسویه روز معاملاتی قبل افزایش یافته باشد به صورت رنگ سبز نشان داده می­شود.
  12. نشان دهنده حجم معاملات انجام شده طی روز، از لحظه شروع معاملات تا زمان مشاهده نمای بازار آتی می­باشد.
  13. نشان دهندۀ ارزش معاملات انجام شده طی روز، از لحظه شروع جلسه معاملاتی تا زمان مشاهده نمای بازار آتی می­باشد.
  14. نشان دهندۀ مجموع موقعیت­های تعهدی باز در نماد معاملاتی مذکور در هر لحظه از زمان است.
  15. نشان دهندۀ تغییرات در تعداد موقعیت­های تعهدی باز طی جلسه معاملاتی در هر لحظه از زمان است.

آتی7                          آتی8

 

 بخش دوم- ورود به بازار قراردادهای آتی

افراد حقیقی و حقوقی برای شروع فعالیت در بازار معاملات قراردادهای آتی، ابتدا باید به مدت 8 ساعت تحت آموزش مفاهیم اولیه قراردادهای آتی قرار گرفته و با شرکت در آزمون و اخذ نمره حداقل 60 از 100 که از محتوای مطالب ارائه شده طی این جلسه آموزشی برگزار می­شود و اخذ گواهینامه حضور در این دوره به کارگزاری مراجعه و با ارائه مدارک زیر و پر نمودن فرم­های لازم کد آنها صادر و قادر به انجام فعالیت در بازار آتی باشند.

مدارک مورد نیاز جهت پذیرش مشتریان حقیقی در بازار آتی کالا:

  1. کپی شناسنامه (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
  2. کپی کارت ملی (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
  3. کپی گواهی گذراندن دوره­های آموزشی مورد تأیید بورس کالا (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
  4. تکمیل و امضای فرم­های زیر:

                     1-4: اقرارنامه و بیانیه ریسک معاملات آتی کالا

 2-4: فرم معرفی اطلاعات حساب بانکی مشتری (جهت معرفی دو حساب بانکی افتتاح شده نزد بانک­های عامل تسویه (بانک سامان یا ملت) یکی از نوع حساب شخصی و دیگری از نوع در اختیار بورس که به حساب عملیاتی معروف می­باشد)

                     3-4: فرم مشخصات مشتریان حقیقی

هر مشتری با کد معاملاتی خود فقط با یک شرکت کارگزاری قادر به انجام معاملات خود می­باشد و در صورت تمایل به تغییر کارگزاری باید فرم انتقال کد معاملاتی را تکمیل و آن را نزد کارگزاری مورد نظر خود ارائه نماید.    

آتی9

حساب عملیاتی:

حساب عملیاتی مشتری، حساب بانکی مشتری است که جهت تسویه وجوه توسط اتاق پایاپای مورد استفاده قرار می­گیرد. برای اتخاذ هر قرارداد آتی وجه تضمین اولیه، باید در این حساب موجود باشد. حساب در اختیار بورس، حسابی است که مشتری صرفاً قادر به واریز وجه و همچنین مشاهده اطلاعات مربوط به حساب می­باشد و حق برداشت از حساب مزبور در اختیار اتاق پایاپای می­باشد.

 

درخواست انتقال وجه

اگر مشتری قصد برداشت از حساب عملیاتی خود را داشته باشد، باید فرم درخواست انتقال وجه را تکمیل و آن را به کارگزاری ارائه کند. انتقال وجه از حساب در اختیار بورس فقط به حساب شخصی ذکر شده در فرم معرفی اطلاعات حساب­های بانکی مشتری امکان­پذیر است.

 آتی10

 

ثبت سفارش مشتری

قبل از ثبت سفارشات مشتری در فرم­های ثبت سفارش، کارگزاران باید از واریز وجه تضمین اولیه توسط مشتریان، به ازای هر قرارداد آتی اطمینان حاصل نمایند.

کارگزاران موظفند سفارشات هر مشتری را در فرم­های ثبت سفارش که توسط بورس ابلاغ می­شود، ثبت نمایند. سفارشات می­توانند به صورت کتبی، تلفنی، از طریق اینترنت و یا سایر روش­های تعیین شده توسط بورس انجام شود.

هر سفارش حداکثر می­تواند 10 قرارداد آتی را دربر بگیرد. به عنوان مثال اگر شخصی تمایل به اخذ قرارداد آتی به میزان 500 عدد سکه باشد، باید آن را حداقل طی 5 سفارش که هر کدام شامل 10 قرارداد آتی باشد، ثبت کند.

سفارشات از لحاظ« نوع» به دو دسته قابل تقسیم می­باشند:

هم اکنون در بورس کالا، سفارشات مشتریان فقط تا پایان جلسه معاملاتی اعتبار دارد. آتی11

 

بخش سوم- نحوه انجام معامله

انجام معاملات آتی

هنگام ثبت سفارشات توسط کارگزار، سفارشات مشتریان براساس اولویت قیمت و در صورت تساوی قیمت­ها براساس اولویت زمانی ورود سفارش به سامانه معاملاتی، اجرا می­شود.

قبل از شروع معامله در هر نماد معاملاتی، در دوره پیش­گشایش مشتریان می­توانند از وضعیت بازار ارزیابی داشته باشند. دوره پیش گشایش دوره­ای است که در آن امکان ثبت، تغییر و حذف سفارش وجود دارد اما هیچ معامله­ای انجام نمی­شود. مدت این دوره 30 دقیقه­ی ابتدایی (ساعت 10 تا 10:30) جلسه معاملاتی است که پس از آن حراج تک قیمتی اجرا خواهد شد. پس از دوره پیش گشایش، حراج تک قیمتی، جهت کشف یک نرخ برای اجرای سفارشات ثبت شده انجام می­شود. در حراج تک قیمتی از بین قیمت های موجود در صف خرید و صف فروش که امکان انطباق با یکدیگر را دارند، قیمتی انتخاب می­شود که براساس آن بیشترین حجم معاملات در بازار امکان­پذیر باشد؛ سپس تمامی سفارشات ممکن را به آن قیمت با یکدیگر تطبیق داده و از صف خارج می­نمایند. پس از حراج تک قیمتی معاملات با حراج پیوسته ادامه می­یابد.

 

  1. دوره پیش گشایش(ساعت 10 تا 10:30)
  2. حراج تک قیمتی
  3. حراج پیوسته(ساعت 10:30 تا 18:55 شنبه تا چهارشنبه و تا ساعت 15:55روز پنج­شنبه)
  4. دوره پایانی معاملات(18:55 تا 19 از شنبه تا چهارشنبه و 15:55 تا 16روز پنج­شنبه)
  5. بسته شدن جلسه معاملاتی(رأس ساعت 19 از شنبه تا چهارشنبه و رأس ساعت 16 روز پنج­شنبه)

11:44:04 1394-09-10